چه چیزهایی در دوران بارداری برای جنین خطرناک است

شهریور ۲۸, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع : بارداری و نوزاد, روی خط خبرگزاری ها

۱-  سیگار کشیدن: در صورتیکه زن باردار سیگاری است باید به محض اطلاع از بارداری خود سیگار کشیدن را کنار بگذارد. همچنین از آنجاییکه دود غیر مستقیم سیگار نیز خطرزا است درصورتیکه همسرفرد باردار سیگاری باشد باید سیگار را کنار بگذارد.

باید دانست که سیگار کشیدن کارایی جفت را کاهش داده و جنین درون رحم را از دریافت غذا و اکسیژن محروم می کند. سم سیگار از طریق استنشاق دود آن وارد بدن مادر سیگاری می شودو براحتی وارد خون مادر شده و از طریق جفت وارد بدن کودک می گردد. عوارض ناشی از دود سیگار بصورت مستقیم ویا غیر مستقیم باعث ایجاد عوارض خطرناک زیادی در جنین می شود.

براساس تحقیقات انجام شده مادران غیر سیگاری که هر روز به مدت دوساعت در محیط آلوده به دود سیگار قرار دارند در هنگام وضع حمل به نسبت سایر مادران طبیعی ۳ مرتبه بیشتر در معرض خطر داشتن کودک با وزن کم و نارس هستند.

عوارض اصلی و مهم ناشی از دود سیگار برجنین عبارتند از:

۱-سقط ۲-زایمان زودرس۳- کودک کم وزن درهنگام تولد۴- ناهنجاری های مادرزادی و عقب افتادگی ذهنی۵- اختلالات قلبی وعروقی ۶- کاهش عملکرد ریه های جنین و بروزاختلالات بعد ازتولد کودک بشکل بیماری هایی مانند آسم و یا سایر اختلالات تنفسی  ۷- تاثیر منفی دود سیگار روی تکامل سیستم بینایی جنین که مشکلات چشمی را بصورت انحرافات مختلف چشمی در این کودکان ایجاد می نماید. ۸- شیرچنین مادرانی ۴۰% کمتر از سایر مادران طبیعی بوده و در ضمن مقدار چربی شیر آنها که برای رشد و تکامل کودک ضروری است ، ۲۰% کمتر است. و کودکان این مادران در شیرخوارگی دچار مشکلات مختلف تغذیه هستند. ۹- کودکان مادران سیگاری ۳ مرتبه بیشتر از سایر کودکان تازه متولد شده درمعرض خطر سندرم مرگ در گهواره که یکی از عل مرگ ناگهانی کودک در روزهای اول تولد است قرار دارند. ۱۰- و در آخر ثابت شده است زنانیکه در دوران بارداری روزی  ۱۰ سیگار یابیشتر می کشند ، کودکان ریز جثه تری به نسبت سایر زنان دارند.

۲-    مصرف نوشابه های الکلی :

منطقی بنظر می رسد که مصرف این نوع نوشیدنیها در هنگام بارداری و بخصوص در سه ماهه اول بارداری بطور کامل کنار گذاشته شود. الکل خطر ابتلاء به سقط ، اختلال در رشد جنین، تولد کودک نارس با وزن کم و عقب افتادگی ذهنی را بالا می برد.

۳-    دارو ها و مواد مخدر:

در صورت بروز سردرد، هیجانات و سایر حالات در دوران بارداری به جای استفاه از دارو به راحتی می توان از روش های دیگر درمانی استفاده نمود. لذا مادر باردار در مراجعه به پزشک حتما” باید وی را از حاملگی خود مطلع نماید تا پزشک با اطمینان خاطر اقدام به درمان نماید.

مادران باردار درصورتیکه مبتلا به بیماری خاصی مانند دیابت یا صرع باشند باید حتما” به پزشک خود اطلاع دهند تا با توجه به حاملگی داروها تغییر یابد.

باید بدانید که در دوران بارداری بسیاری از داروها از سد جفتی عبور کرده و وارد بدن جنین می شود و ممکن است ناهنجاری های مختلفی در جنین ایجاد نماید. در این رابطه حتی آسپرین ، قرص های سرماخوردگی ، آنتی هیستامین ها ، قرص های خواب آور و حتی مقادیر بالای ویتامین C و یا سایر ویتامین ها مثل A ، D و K و… می تواند مضر وخطرناک باشد.

در دوران بارداری تنها تعداد معدودی از آنتی بیوتیک ها رابدون عوارض جانبی در سه ماهه اول بارداری و تحت نظر پزشک  می توان استفاده نمود. با این توضیحات مادر باردار باید مشکلات و ناراحتی خود را باسایر روشها درمان نماید. مثلا” درصورت ابتلاء به سرماخوردگی یا تب خفیف رژیم غذایی خود را سالم نموده وحتی اگر اشتها ندارد ، حتما” خوب تغذیه شود. از آب میوه های طبیعی بخصوص آب مرکبات استفاده نمایند . درصورت بروز تب، عطسه وآبریزش بینی که باعث کاهش مایعات بدن می شود و برای حفظ سلامت  مادر باردار و جنین باید مایعات فروان مصرف نمود و در رژیم درمانی از غذاهای مایع مانند سوپ ،شیر و غیره بوفور استفاده کرد . در صورت بروز گلو درد ویا سرفه باید از غرغره آب نمک استفاده شود وجهت کاهش تب نیز بهترین کار گرفتن دوش ولرم ،پاشویه ،نوشیدن آشامیدنی ها خنک ، پوشیدن لباسهای سبک می باشد ودرصورتیکه تب از ۳۸ بالاتر رود باید سریعا” به پزشک مراجعه نمود.

همچنین در رابطه با مصرف مواد مخدر مانند تریاک ، حشیش ، و… وانواع  آرام بخش ها باید بدانید که همگی این مواد  برای جنین خطرناک بوده وسبب مشکلاتی مانند مشکل تنفسی برای کودک ، مشکلات جفتی ، ایجاد کودک نارس وکم وزن و… نموده و باید اقدام اصولی در رابطه با قطع مصرف این مواد  انجام پذیرد ومادر باردار باید با کمک گرفتن از مراکز ترک اعتیاد کشوراز بروز مشکلات بعدی برای جنین جلوگیری نماید و اصولا” مادران معتاد بهتراست  فبل از بارداری راهی برای ترک کامل پیدا کنند.

۴-    سرخجه:

سرخجه یک بیماری ضعیف ویروسی است که بصورت بثورات ریز و برجستگیهای قرمز کوچک تظاهر میکند و بزرگ شدن غدد لنفاوی پشت گوش، گردن و زیر استخوان پس سری  و تب مختصر را بدنبال دارد.

ویروس سرخجه از طریق ذرات ریز تنفسی منتشر ودرمخاط مسیر تنفسی تکثیر می یابد. ظهور جوش های جلدی بعد از ورود ویروس به خون می باشد. از نظر فصلی این بیماری در اواخر زمستان و اوایل بهار شایعتر از دیگر فصول سال است . زمان سرایت این بیماری ۷روز قبل الی ۵-۷ روز بعداز ظهور بثورات جلدی است. دوران کمون سرخجه ۱۴ تا ۲۱ روز می باشد، پس از دوران کمون ، مرحله اولیه بیماری بصورت بیحالی ، تب خفیف، سردرد والتهاب بافت ملتحبه چشم  است که ۱ تا ۵ روز قبل از ظهور جوشها  بصورت برآمدیگیهای کوچک قرمز از روی صورت و عقب گوشها ظاهر و ظرف یکی دو روزبه طرف تنه ادامه یافته وپس از ۳ روز محو می شود.

امروزه بیشتردختران قبل از ازدواج در مقابل این بیماری واکسینه می شوند ولی درصورتیکه فرد  تا قبل از زمان حاملگی در مقابل این بیماری واکسینه نشده باشد در دوران بارداری باید خود را بطور کامل از قرار گرفتن در کنار شخص مبتلا به این بیماری دور نگهدارد . ابتلا به این بیماری در طی سه ماه اول بارداری باعث ایجاد نواقصی از قبیل کری، کوری ، و ناراحتی قلبی در کودک می شود.

۵-    مسمومیت غذایی:

زنان باردار در این دوران باید بطور جدی از خوردن غذاهای مشکوک خودداری نمایند. مسمومیت خطرناکی وجود دارد که عامل آن میکروبی به نام لیستریا می باشد. این میکروب در خاک و مدفوع حیوانات وجود داشته و براحتی می توان درگوشت خام مخصوصا” جوجه وشیر غیرپاستوریزه و مواد ساخته شده از آن مثل پنیر نرم و بستنی یافت. همچنین میکروب لیستریا در سبزیجات شسته نشده و سالادها دیده می شود. و برخلاف بیشتر باکتری ها می تواند در دمای زیر ۷ درجه سانتیگراد نیز تکثیر نموده و ایجاد بیماری نماید. بنابراین باید دقت نمود که تنها یک آلودگی مختصر در کاهومی تواند سبب ایجاد یک مسمومیت خطرناک شود. در صورتیکه مادر به این میکروب مبتلا شود تنها حالتی مشابه سرماخوردگی در او ایجاد می شود حال آنکه این میکروب در جنین داخل رحم می تواند باعث ایجاد عوارض ومشکلات جدی شود بطوریکه حتی بعد از تولد کودک نیز ،  تا آخر عمر از این بیماری در رنج باشد. بنابراین مادران عزیز باید جدا” مراقب تغذیه خود باشند.

لذا از آنجا که همیشه پیشگیری بهتر از درمان است باید سبزی ها و میوه ها در یخچال از سرمای کافی برخوردار باشد ، گوشتها یا غذاهای محتوی گوشت در یخچال یا فریزر نگهداری شودو هنگام طبخ بطور کامل پخته شودزیرا لیستریا دردمای ۷۰ درجه سانتیگراد کشته می شود وغذاهایی که در این دما پخته شوند کاملا” سالم اند. قبلا” در مورد مضرات کباب کردن و سرخ کردن گوشت صحبت شده است ولی در صورت اقدام به این کار توجه داشته باشید که کباب کردن و سرخ شدن نباید بصورت سطحی باشد وباید مطمئن شد که داخل آنها نیز حرارت لازم را دیده است.

مادران محترم باید سعی نمایند غذاهای سرد را بصورت سرد و غذاهای گرم را بصورت گرم نگهدارند و باقیمانده غذاها را بسرعت در یخچال قرار دهند وغذاهای مشکوک را دور بریزند.

همچنین برای تهیه مواد غذایی بهتراست بجای استفاده از ظروف چوبی یا پلاستیکی که محل جمع آوری میکروبها است از ظروف استیل یا چینی استفاده نمایند. همچنین باید دستهای خود را قبل از آماده سازی غذا و بعد از تماس با گوشت خام ، ماهی و تخم مرغ کاملا” شست. گوشت ، تخم مرغ، سبزیجات و میوه ها قبل از مصرف باید بخوبی شسته شود.

مسمومیت خطرناک دیگری نیز وجود دارد که سالمونلا نام دارد این میکروب در مادر نیز گاه بیماری خطرناک وکشنده ای ایجاد می کند. و در داخل رحم سبب ایجاد عوارضی مانند سقط، زایمان زودرس ، ومرگ داخل رحمی می شود. این کودکان هنگام تولد نیز در معرض خطر ابتلا به مننژیت قرار دارند . این میکروب در همان مواد غذایی که لیستریا وجود دارد ، یافت می شود. وهمچنین در تخم مرغ نیز دیده می شود. لذا مادران باردار باید از خوردن تخم مرغ خام و مواد غذایی که در آنها از تخم مرغ خام استفاده شده مانند سس ها خود داری کنند. وتخم مرغ را قبل از مصرف کاملا” بجوشانند .

۶-    حیوانات خانگی:

اصولا” کسانیکه در خانه حیوان نگه می دارند باید تا حد زیادی مراقب بهداشت خود باشند. دستها بعد از تماس با حیوانات و بعداز تمیز کردن ظروف غذا و فضولات حیوان ( بخصوص فضولات مربوط به گربه) باید کاملا” شسته شود. مدفوع گربه ها حاوی انگلی است بنام توکسوپلاسموز. این انگل در بزرکسالان و کودکان ایجاد بیماریی مشابه آنفولانزای خفیف می نماید .در واقع خطر زمانی پیش می آید که ابتلا به ای بیماری در زمان بارداری بخصوص طی سه ماه اول آن ایجاد شود. این بیماری در کودک داخل رحم عوارضی را همانند ، ناهنجاریهای شدید مغزی و صدمه به چشم های او که مشابه کوری است ایجاد می کند.

همچنین مادران باردار بعد از تماس با گلها و گیاهان باید دستان خود را خوب بشویند . در ارتباط با حیوانات خانگی نیز نباید هیچگاه بگذارید غذای کهنه در ظرف غذای آنها باقی بماند و اصولا” در دوران بارداری بهتراست مادران از تمیز کردن ظرف غذا و وسایل مربوط به حیوان خودداری نموده و این وظیفه را به همسر یا فرد دیگری محول نمایند. در آخر متذکر می شویم که این عفونت در بعضی میوه ها و سبزیجات و گوشت نیز کشف شده است لذا جهت پیشگیری باید بهداشت را بطور کامل رعایت و در تهیه غذا و سالاد نکات بهداشتی را رعایت نمود.

۷-    چای،قهوه،فرآورده های گیاهی:

فرآورده های گیاهی که از گیاهان خشک تهیه می شوند، اغلب حاوی مقادیر زیادی مواد مشابه دارو هستند ، بعنوان مثال می توان به کافئین موجود در چای ، قهوه ، و شکلات اشاره نمود. در دوران شیردهی ، در صورتیکه این ماده وارد شیر مادر شود سبب ناآرامی وتحریک کودک در طول روز شده و شب ها نیز باعث برهم خوردن خواب او می شود این حالات دقیقا” می تواند در کودک داخل رحم طی دوران بارداری نیز ایجاد شود. لذا بهتر است مادران در دوران بارداری مصرف مواد حاوی کافئین را محدود ساخته و طی دوران شیردهی نیز مواد حاوی کافئین را بطور کامل از رژیم غذایی خود حذف نمایند. فرآورده های گیاهی دیگر نیز ممکن است در این دوران مضر باشند و بهتر است در رابطه با مصرف کلیه مواد گیاهی طی این دوران  حتما” با پزشک مشورت گردد.

٨-اشعه ایکسX

استفاده از این اشعه طی دوران بارداری بخصوص طی سه ماه اول بارداری خطرناک بوده و عوارض غیرقابل جبرانی را روی رشد و تشکیل اندامهای کودک بهمراه دارد . درقدیم از رادیو گرافی با اشعه ایکس برای تأیید حاملگی استفاده می گردید که اساس کار برپایه رؤیت استخوانهای کودک بعد از هفته ۱۶ بارداری بود. امروزه این روش بعلت عوارض غیر قابل جبران روی رشد جنین منسوخ شده است .تذکر مهم به مادران باردار اینکه در زمان ویزیت با پزشک ، یا دندانپزشک حتما” آنها را از حاملگی خود باخبر سازید

  • سوسوسایت مجله زندگی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar