پاسخ به سوالاتی در مورد بیماریهای های قلب و عروق

آقای دکتر میرلوحی
متخصص بیماری های قلب و عروق
سوال – در اولین ملاقات بیمار با پزشک چه اطلاعاتی مبادله میشود و چه اطلاعاتی باید در اختیار پزشک قرار داد ؟
پاسخ – بحث امروز ما درباره ی تشخیص بیماری های قلب می باشد . گاهی بیماران بخاطر علامت بیماری قلبی که دارند مراجعه می کنند و ما می گوییم که باید تست ورزش و اکو انجام بدهید و بعضی ها نمیدانند که تست ورزش و اکو چیست ؟ و الکترو کاردیو گرافی بریا چه انجام میشود و چه بیماری را از قلب مشخص میکند . گاهی افراد به این شکل هستند و گاهی افرادی مراجعه میکند و از خود پزشک درخواست اکو و تست ورزش می کنند و یا آنژوگرافی در خواست می کنند در حالیکه اصلا احتیاج ندارند . با یک معاینه ی معمولی وضعیتشان مشخص میشود و احتیاج به تشخیص های هزینه بر ندارند . ما در این برنامه میخواهیم مردم را با این تجهیزات آشنا کنیم . و بگوییم که این روشها چه اثرات سودمندی در تشخیص بیماریها دارند . اگر لازم باشد بیمار باید آنرا انجام بدهد و اگر پزشک می گوید احتیاج به اینکارها نیست اصرا ر بر انجام آن نداشته باشد .
مهمترین مسئله در تشخیص بیماری قلبی شرح حال و به دنباله آن معاینه بیمار است . در حالیکه قلب معاینه میشود کلیه ی قسمتهای بدن بخاطر تشخیص بیماری معاینه میشود . در جهت تشخیص بیماری آنچه که واقعا مطرح کننده وضعیت بیمار در بسیاری از موارد است شرح حال است . بیماری که با درد سینه مراجعه می کند می تواند درد قلبی باشد یا درد غیر قلبی . نوع بیان بیمار که دردش به چه شکلی هست در کجای شینه و به چه شکلی هست و آیا ارتباط با فعالیت دارد یا ندارد محل و مدت درد پاسخ استراحت بیمار به دنبال درد مثلا به قرص زیرزبانی جواب میدهد ، این ها در جهت تشخیص بیماریهای قلبی بسیار کمک کننده است . مثلا بیماری که بخاطر تنگی نفس مراجعه میکند اینکه تنگی نفس در موقع فعالیت اتفاق میافتد یا در موقع استراحت واگر در زمان فعالیت اتفاق می افتد در چه مدت فعالیت این تنگی نفس پیش میآید و سوالات شبیه این در جهتاینکه آیا بیمار تنگی نفسش بیماری قلبی هست یا نه . مثلا ممکن است تنگی نفسش کاملا جنبه ی عصبی داشته باشد . شخص نشسته وگاهی احساس نفس تنگی به او دست میدهد و یک نفس عمیق می کشد و این تنگی نفس محسوب نمیشود و در شرح حال و سوالاتی که پزشک از بیمار می کند مشخص میشود که شرح حال بیمار ، قلبی است یا خیر. بدنبال این شرح حال وسوالاتی که از بیمار پرسیده میشود و بیمار پاسخ میدهد و این پاسخ در جهت تشخیص درمان بیماری خیلی موثر است . پس بحث شرح حال خیلی اهمیت دارد . ارتباط با بیمار و گفتگوی با بیمار از طرف پزشک ، هم ارتباط قلبی بیمار و پزشک برقرار میشود و هم پزشک بخوبی میتواند بیماری را تشخیص بدهد . بعد ازشرح حال بحث معاینه بیمرا است وقتی از بیمار شرح حال خوبی گرفته شد که بسیاری از موارد با همان شرح حال تشخیص بیماری داده میشود مثلا بیماری که میگوید درد سینه دارد و در فعالیت ، جلوی سینه اش درد می گیرد و وقتی می ایستد خوب میشود ، بتواند این را خوب بیان بکند و پزشک هم بتواند خوب گوش بکند و موضوع را بفهمد که معمولا هم همینمطور است تشخیص بیماری تنگی رگ قلب داده میشود و ما با همین شرح می توانیم بیماری را تشخیص بدهیم . بعد معاینه قلب در تشخیص بیماری خیلی مهم است . معاینه قلبی یعنی سمع قلب و کنترل ضربان قلب است . سمع قلب بسیاری از بیماریهای دریچه ای را بخوبی نشان می دهد . تشخیص تنگی دریچه ها ، نارسایی دریچه ها بسیاری از بیماران مادرزادی قلب ، سوراخ بین بطنی ، سوراخ بین دهلیزها ، سوراخ بین آئورت و پولمونر ، بسیاری از بیماری های مادرزادی قلبی سیانتیک و غیر سیانتیک با یک گوشی قلب که استوتوسکوپ گفته میشود تشخیص داده میشود . در کنار شرح حال و معاینه بحث تجهیزات پزشکی هم مطرح است. ممکن است شرححال بیمار یک شرح حال مشخص نباشد و معاینه هم سالم است یعنی نبض و تعداد ضربان قلب نرمال است و مورد غیر طبیعی در معاینه ندارد . بیماری های قلبی وجود دارند که شخص هیچ علامتی ندارد معاینه اش هم سالم است حتی نوار قلب هم سالم است ولی شخص ممکن است هر لحظه امکان سکته ی قلبی را داشته باشد . خیلی از کسانی که دچار حمله ی قلبی شده اند قبل از آن هیچ علامت بیماری قلبی نداشته اند. تجهیزات پزشکی در این موقع به کمک می آید و بسیار حائز اهمیت است . مثلا فردی چهل و پنج سال به بالا سالهاست که دیابت دارد . فشار خون یا افزایش چربی دارد یا سیگاری است یا سابقه ی بیماری مثبت از نظر تنگی عروق قلب دارد ، ممکن است این فرد بدون علامت باشد ولی اگر بعنوان چگاب به پزشک مراجعه کرد یا با دردی مواجه شدکه درد قلبی نیست و اگر به پزشک مراجعه کند و در قلبی نداشته باشد ، پزشک نمی گوید که شما هیچ مشکل قلبی ندارید .با توجه به سابقه ی دیابت و عوامل مستعد کننده بیماریهای قلبی ، او یک تست ورزش برای او می نویسد . در اینجا تست ورزش برای فردی که علامت بیماری قلبی ندارد و با علامتی هم که مراجعه کرده قلبی نیست ، باز نمی توان او را رها کرد و پزشک باید در جهت تشخیص بیماری پنهان قلبی او اقدام کند . که در اینجا ممکن است تست ورزش انجام بشود . مثلا خانم بیست و پنج سالهای با دردهای سینه ای که اصلا قلبی نیست مراجعه میکند و ما با توجه به شرح حال به بیماری قلبی مشکوک نمیشویم . سمع قلبش هم کاملا طبیعی است ، نیاز به تست ورزش و اکو ندارد . زیرا بیماری اش قلبی نیست و در ضمن سابقه ی بیماری قلبی در خانواده اش ندارد و عوامل مستعد کننده را ندارد ، احتیاج به هیچ اقدام تشخیصی دیگری نیست . حالا ممکن است در سمع قلب این فرد ضربان قلب صدای مشکوکی شنیده شود و بحث نارسایی دریچه میترال قلب یا پرولابس مطرح باشد خوب است یک اکو برای بیمار نوشته شود. اگر نارسایی همراه آن باشد باید بیمار تحت درمان باشد و هر سال معاینه بشود چون ممکن است بیماری بیشتر بشود و اگر عمل جراحی بینی و دهان را داشته باشد باید از لحاظ عفونت دریچه تحت مراقبت باشد که مصرف آموکسی سیلین به مقدار ۲ گرم قبل از انجام دندانپزشکی مطرح بشود. ما برای این قضیه بیمار اکوم میکنیم .

سوال – اولین و مهمترین روش تشخیص شما بعد از شرح حال و معاینه چیست ؟
پاسخ – نوار قلب یا الکتروکاردیو گرافی است که حیلی شایع است وحدود دویست سال است که این روش تشخیص داده شده باشد یعنی ازاوایل قرن نوزده بحث نوار قلب و تئوری آن مطرح شد نهایتا به مرحله ی عمل رسید . با اینکه بعد از آن تجهیزات تشخیصی پزشکی در دسترس ما پزشکان سات ولی نوار قلب هنوز جایگاه خودش را دارد بعنی نوار قلب درتشخص بسیاری موارد به ما کمک میکند . بیماری که بعنوان بررسی مراجعه کرده می تواند سکته قلبی کرده باشد و در نوار قلب بلافاصله خودش را نشان می دهد . بیماریها فشار خون و بیماریهای دریچه ای پاریتمی های قلبی و انواع تپش های قلبی و نامنظمی های ریتم قلب در نوار قلب می تواند بخوبی تشخیص داده شود . انواع اختلالات الکترولیتی افزایش پتاسیم افزایش و کاهش کلسیم ،اینها براحتی از روی نوار قلب قابل تشخیص است . بسیاری از موارد هم این می تواند جنبه ی حیاتی پیدا بکند مثلا کسی که دچار افزایش پتاسیم است ما می توانیم براحتی درنوار قلبش تشخیص بدهیم که اگر این افزایش پتاسیم ادامه پیدا کند می تواند برای بیمار مشکل جانی ایجاد بکند . نوار قلب جایگاه بسیار مهمی دارد اما علی رغم اهمیت بسیاری که دارد مشکل آن این است که نوار قلب می تواند در مراحل حاد بیماری قلبی طبیعی باشد . پس یک نوار قلب طبیعی دال بر اینکه شخص سالم است نیست . گاهی اوقات نوار قلبی را برای ما میآوردند که نرمال است ولی ما میگوییم که این نوار قلب دال بر سالم بودن بیمار نیست . پس نوار قلب هنوز در نزد پزشکان جایگاه خودش را دارد ولی ما با یک نوار قلبی سالم بیماری قلبی را رد نمیکنیم.
سوال – من بیست و چهارسال دارم . دچار دردی شدم و پزشک قلب گفتندک ه پرولابس دریچه ی میترال دارم ولی الن با زهم دچار در می شوم . دکترها میگویند برای اعصابتان است . هنگام فعالیت هیچ دردی ندارم . علت چیست ؟
پاسخ – همانطور که همکاارن گفته اند درد شما ارتباطی به قلب شما ندارد و نارسایی دریچه ی میترال در خیلی از خانمها و آقایان است و اگر در اکو این نارسایی تشخیص داده نشده است نگران این دردها نباشید . سعی کنید استرس ها و درمان های روحی را درمان کنید . اگر درد زیاد دارید از داروهای مسکن استفاده بکنید و اگر اضطراب دارید شبی نصف قرص ضد اضطراب مثل آلفارازرم استفاده کنید . موثر است . نگران این دردها نباشید . اگر این دردها خیلی ادامه دارد یک بررسی از نظر مهره های گردن نزد متخصص مغز و اعصاب داشته باشید . معمولا متخصصین مغز و اعصاب یک ام آر آی می گیرند و مشخص میشود که مشکل مهره گردن دارید یا خیر .
سوال – چه زمانی از تست ورزش استفاده میشود و چه اطلاعاتی به پزشک می دهد ؟
پاسخ – مهمترین بیماری شایع که می بینیم تنگی عروق قلب است . یعنی بیماری هایی که بدنبال بیماریهای تنگی عرو.ق قلب بوجود می آید و میزان خونرسانی به قلب را کاهش می دهد . وقتی قلب شروع به تپش می کند احتیاج به اکسیژن هم بیشتر پیدا می کند تا خون بیشتری به قلب وارد بشود و این تنگی قلب وجوددارد یا نه کاری می کنیمکه ضربان قلب افزایش پیدا کند یعنی قلب را به تپش وادار می کنیم که ببینیم آیا میزان خونرسانی در زمان تپش قلب یعنی در زمان ورزش بوجود می آید یا در زمان فعالیت یا در زمان هرگونه هیجانی فکری و روحی که تپش قلب بوجود می آید آید قلب قادر سات میزان کافی خون را برساند یا در عروق قلب تنگی وجود دارد . بهترین کار این است که ما او را وادار به فعالیت بکنیم . بهترین آن استفاده از تریپ میل است . و بعنوان یک وسیله ی ورزشی خوب از آن استفاده میشود . این دستگاه را به یک سیتسم کامپیوتری وصل می کند با یک برنامه و پروتکل مشخصی به آن داده میشود . شخص روی تریپ میل شروع به راه رفتن می کند همزمان قلب بیمار از طریق الکترودهایی که روی دیوار نصب میشود قلب بیمار کنترل میشود . دستگاه شروع به حرکت می کند و بیمرا باید رو یآن راه برود . همزمان با آن قلب بیمرا مونیتور انجام میشود . هر سه دقیقه سرعت دستگاه زیاد میشود و هم شیب دستگاه زیادتر میشود در نتیجه تپش قلبی که باید برای بیمار بصورت مرحله له مرحله تحت اشرافی که از طریق تکنسین است برای بیمار بوجود می آید اگر بیمار دچار تنگی رگ قلب باشد در این تست تغییرات یرد نوار قلبی او بوجود می آید که براحتی تنگی قلب در این تست معلوم میشود ای تست هم دجهت تشخیص بیمار یاست در تنگی قلب اهمیت زیادی دارد و وضعیت آنیده بیمار را مشخص می کند . آیا بیمار احتیاچ به آنژو گرافی دارد یا خیر ؟ و بعد ا زآن احتیاج به بالن و جراحی سی تی اسکن دراد یا نه و وضعیت کلی بیمار بیشتر مواقع مشخص میشود .
سوال – سه ماه پیش عمل باز انجام داده ام . دریچه میترال من ۵۰ درصد ایراد دارد و چسبندگی قلب را دارم . نه تنگی نفسم برطرف شده و نه آن مشکلات قبل از عملم . هنگامی که صد قدم راه می روم باید سه مرتبه بایستم .
پاسخ – در بیماری های دریچه ای بیماران برای عمل کمی دیر مراجعه میکنند و بدنبال آن قلب حجم پیدا میکند و قلب بزرگ میشود و پمپاژ قلب مشکل پیدا می کنند . وقتی بیمار عمل م یکنید این بزرگی قلب و پمپاژ آن ادامه پیدا م یکند گاه یاگر مریض خیلی دیر مراجعهکدره باشد ممکن است همین موضوع نارسایی قلب با درجات کمتر باقی بماند و همچنان برای بیمار نفس تنگی را ایجاد بشود . اگر احتمالا دچارکاهش پمپاژ قلب هستند بیماریهای دریچه آئورت به دنبال عمل جراحی به تدریج سایز قلب به حالت طبیعی خودش بر میگردد و بعد از شش ماه پمپاژ به حالت عادی بر می گردد . مجدد مراجعه کنند و یک اکوی دیگر برایشانانجام بشود وضعیت سایز قلب و پمپاژ قلب مشخص بشود و مشکل آئورت پی تی داشته اند . کسانی که عمل دریچه انجام م یدهند چون دریچه ی مصنوعی می گذارند ممکن است خون لخته بشوشود ویک قرصی باید بخورند بنام بارفارین که باعث رقت خون میشود . یعنی اجازه نمی دهد که خون روی دریچه ی مصنوعی لخته بشود .اگراین دارو را کم بخورند احتمال لخته باقی می ماند و اگر زیاد بخورند احتمال خونریزی برای بیمار بوجود بیاید . ممکن است بخاطر پی تی و درست نخوردن این دارو لخته ای روی دریچه ی قلبشان بوجود آمده که باعث تنگی نفس ایشان شده است . من توصیه می کنم به متخصص قلبشان مراجعه کنند و وضعیت خودشان را در این مورد مشخص بکنند . یکی بحث پمپاژ قلبشان است و یکی بحث کارکرد دریچه ی مصنوعی آئورت شان که ببینند که خوب کار می کند یا خیر .
سوال – من در سن ۲۵ سالگی حالتی برایم پیش آمد که نفسم بالا نیم آمد و بعد از مدتی خوب شدم و دریچه ی میترال ایراد دشات ولی خوب شد . چند وقت یاست که حالتی برای من پیش م یآدی که در پزشکی به آن پی وی سی می گویند ولی بعضی مواقع هم آن بیمرای را ندارم . آیا من احتیاج به دارم دارم و آیاباید معاینه بشوم ؟
پاسخ – با توجه به سن و شرح حالی که داده اند که نشسته بودند و یکدفعه نفسشان بالا نیامده است این اصلا مبنای قلبی ندارد . بیماری شلی دریچه ی میترال یا پرولابس بیمای خیلی مهمی نیست . در بحث بی وی سی ها اینها آریتمی هایی است که منشا قلبی دارد و بصورت تک خودش را نشان می دهد ننی پی وی سی ها بطور طبیعی در بیست و چهار ساعت در افراد بوجود می آید . پی وی سی که از منشا بطنی و پی اس سی که از منشا دهلیزها است بطور طبیعی همه ی افراد را در طول روز دارند . اگر این پی .وی سی ها در زمنیه ی بیماری قلبی مشخصی باشد مثلا نارسایی قلب باشد انی پی وی سی ها ارزش پیدا م یکنند . انی پی وی س یکه شما می گویید و بعضی مواقع بوجود می آید م یتواند جنبه ی عصبی داشته باشد اهمستی ندارد با داروهای ضد اضطراب درمان میشود و خطرناک نیست .
سوال – از مهمترین روش های در مورد تشخیص صحبت کنید .
پاسخ – یکی از روش های تشخیصی مهم استفاده از دستگاه اکو کاردیو گرافی است مثل الکتروکاردیوگرافی است که از همه ی قسمته ای بدن گرفته میوشد . اکوکاردیو گرافی مثل سونوگرافی دستگاهی است که صوت را داخل عضو از طریق چیزی که روی سینه ی بیمار میگذاریم و به طرف قلب سون میشود منتشر می کند و ما بازگشت صوت را م یبنیم که در واقع اکو که م یگوییم بازگشت صوت است وقتی صوت وارد آن عضو میشود اگر به یک قسمت عضلانی برخورد بکند تصویری که به ما م یدهد یک تصویر مشخصی است و اگر به خون برخورد بکند یک تصویر دیگری را مشخص دیگری به ما نشان میدهد . ما با انجام الکو خود قلب را کاملا می بینیم . حتی حفره های قلب و قسمت های عضلانی قلب را می بینیم حرکات دیواره های قلب دیده میوشد دهلیزها و دریچه ها را می بینیم بررسی کامل از جها آناتومی قلب توسط اکو برای بیمار انجام میشود . بیماری های دریچه ای در اکو بخوبی قابل تشخیص است و شدت آنرا هم بخوبی در اکو قابل ارزیابی است . بیماری های مادرزادی از طریق اکو تشخیص داده میشود . با توجه به گستردگی که این دستگاه پیدا کرده و امکانات جانبی که اخیرا برای این دستگاه ساخته شده و با توجه به اینکه اکو شرایط بسیار خوبی دارد دیگر نیاز نیست که ما بریا بیمار کت تریس قلب یا آنژوگرافی انجام بدهیم . فردی که سی سال دارد و بیماری دریچه ای یا مادرزادی دارد ما تشخیص نهایی را برای او در اکو میدهیم . و احتیاج به آنژوگرافی نیست . به جز بحث اکو سیستمی بنام داپلر دارد که ما می توانیم شدت تنگی و نارسایی ها را هم در این دستگاه تشخیص بدهیم . گاهی به بیمار گفته میشودکه اکو باید از طریق مری انجام بشود . این مثل روش اندوسکپی است و از طریق تصاویر بسیار خوبی که گرفتهمیشود مشکل دقیق بیمرا مشخص میشود . دستگاه اکو دستگاه بسیار پیشرفه و خوب جهت تایید تشخیص بسیار کمک کننده است .
انجام تست های تشخیصی مثل اکو تست ورزش وقت یمطرح میشود که بریا بیمار مشکل خاصی مطرح بشود. گاهی فرد یدو ماه قبل تست ورزش راانجام داده است و دوباره تقاضا می کند که آنراانجام بدهد در حالیکه تست ورش قبلی مشکل یندشاته است . در صورت تشخیص پزشک این کار را بکنید تا هزینه ی اضافی هم بریاشما پیش نیاد .

سلامت باشید
ch3.ir

  • سوسوسایت مجله زندگی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar