آنژین صـدری چیست؟

اسفند ۱۴, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع : جهان پزشکی, روی خط خبرگزاری ها

آنژین صدری احساس درد یا ناراحتی است که معمولاً در قفسه سینه یا پشت جناغ سینه احساس می‌شود. این درد زمانی آغاز می‌‌شود که خونرسانی به عضله قلب کمتر از میزان مورد نیاز آن باشد و در نتیجه اکسیژن و مواد غذایی کافی به عضله قلب نرسد. احساس درد و ناراحتی غالباً در حین فعالیت یا هیجانات روحی، یعنی زمانی که ضربان قلب و فشار خون افزایش می‌یابد و عضله قلب نیاز به اکسیژن بیشتری دارد، ایجاد می‌شود.

تفاوت آنژین با حمله قلبی
دردهای آنژین صدری معمولاً چند دقیقه (۱-۵ دقیقه) طول می‌کشد و ممکن است به صورت احساس سنگینی، فشار و یا سوزش بیان شود. محل آن معمولاً در پشت جناغ است و گاهی به دست‌ها، گردن، پشت و یا فک تحتانی نیز انتشار می‌یابد. پاره‌ای از اوقات نیز ممکن است باعث احساس خواب‌رفتگی در شانه، بازو و مچ شود. آنژین صدری با حمله قلبی یا سکته متفاوت است. اگرچه هر دو مربوط به اختلال خون در شریان‌های کرونر هستند، اما یک اختلاف اساسی بین آنها وجود دارد. در آنژین صدری جریان خون کاهش می‌یابد؛ به‌خصوص زمانی که قلب باید کار بیشتری انجام دهد. این کاهش جریان خون عضله قلب، موقت است و منجر به احساس درد و ناراحتی سینه می‌شود.

درد سینه
در سکته یا انفارکتوس قلبی جریان خون عضله به طور ناگهانی در اثر انسداد کامل شریان کرونر قطع می‌شود و درد سینه‌ای که در این حالت عارض می‌شود، شدیدتر و طولانی‌تر است و با نشانه‌های دیگری از قبیل تهوع، استفراغ، عرق سرد، سرگیجه و تنگی نفس نیز ممکن است همراه باشد. در آنژین صدری آسیب دائمی به عضله قلب وارد نمی‌شود، ولی در انفارکتوس این اتفاق می‌افتد و بخشی از عضله قلب دچار نکروز یا آسیب دائمی می‌گردد. هنگامی که یک شریان کرونر دچار تنگی شدید شده و خونرسانی به بخشی از عضله قلب دچار اشکال می‌شود، شریان‌های دیگر کرونر نزدیک به محل و یا شاخه‌های نازک عروق کرونر بازتر و وسیع‌تر می‌شوند تا خون بیشتری را به ناحیه مبتلا برسانند. این حالت به نام جریان خون جانبی یا فرعی نامیده می‌شود. چنانچه این جریان خون فرعی به خوبی توسعه یابد، علائم آنژین صدری ممکن است کاهش یافته یا حتی خاتمه یابد. این جریان خون فوق‌العاده به عضله قلب می‌تواند از بروز حملات قلبی جلوگیری کند یا در صورت بروز آن از شدت آسیب دائمی در عضله قلب بکاهد.

علت

آنژین صدری و سکته قلبی هردو یک علت دارند و آن هم تصلب شرائین یا آترواسکلروزیس است.
شروع این پدیده معمولاً از دوران کودکی است و هر کس ممکن است درجاتی از این حالت را در سنین میانسالی داشته باشد؛ اما برخی عوامل می‌توانند روند پیشرفت آن را تسریع کنند.

تشخیص
معمولاً پزشک قادر است با توضیحاتی که بیمار راجع به ناراحتی خود می‌دهد، آنژین صدری را تشخیص دهد. در این موارد ممکن است معاینه قلبی و یا حتی نوار قلب که در حالت استراحت گرفته شده کاملاً طبیعی باشد؛ در نتیجه پزشک انجام تست ورزش را توصیه می‌کند؛ زیرا در حالت ورزش و فعالیت نیاز عضله قلب به اکسیژن افزایش می‌یابد. در صورتی که تنگی در عروق کرونر وجود داشته باشد ممکن است تغییراتی در نوار قلبی بیمار ایجاد شود. برخی اوقات تشخیص آنژین صدری حتی بعد از معاینه، گرفتن شرح حال و حتی تست ورزش مشکل است.

تست ورزش
در این مواقع پزشک درخواست تست ورزش با ماده رادیوایزوتوپ تالیوم می‌کند. در این آزمایش یک ماده رادیو ایزوتوپ به نام تالیوم در حال ورزش به بیمار تزریق می‌شود و سپس به وسیله دستگاهی، میزان توزیع این ماده در عضله قلب و در نتیجه میزان جریان خون قسمت‌های مختلف قلب ارزیابی می‌گردد. یکی از روش‌های جدید بررسی عروق قلب سی‌تی‌اسکن با تزریق ماده حاجب داخل رگ بیمار است که به آن سی‌تی‌آنژیوگرافی می‌گویند. در این روش امکان بررسی عروق کرونر و آئورت (شریان اصلی) و تخمین میزان تنگی موجود در آنها تا حد زیادی امکان‌پذیر است. گاهی ممکن است پزشک براساس نتیجه معاینات و آزمایش‌های انجام‌شده تصمیم به انجام آنژیوگرافی عروق کرونر بگیرد. در این روش تشخیصی با تزریق ماده حاجب داخل عروق کرونر به وسیله اشعه ایکس فیلمبرداری می‌شود؛ سپس متخصص قلب تصاویر گرفته‌شده را مشاهده می‌کند. با این کار محل و شدت تنگی‌های موجود در شرائین کرونر مشخص شده، تصمیم متناسب با وضعیت عروق کرونر بیمار گرفته می‌شود.

درمان طبی
نیتروگلیسیرین معمولاً به خوبی درد سینه ناشی از آنژین صدری را کاهش می‌دهد. همچنین می‌تواند به منظور پیشگیری از ایجاد درد سینه استفاده شود. این دارو به اشکال مختلف مثل کپسول، قرص، پماد و یا اسپری وجود دارد؛ اما بیشتر به شکل کپسول‌های زیرزبانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو ارزان است و به سرعت اثر می‌کند. همیشه تعدادی از آن را در ظرف مخصوص شیشه‌ای تیره‌رنگ به همراه داشته باشید، زیرا نسبت به حرارت، نور و هوا حساس است و خاصیت خود را از دست می‌دهد. در درون ظروف حاوی نیتروگلیسیرین از پنبه استفاده نکنید زیرا دارو را به خود جذب می‌کند. به خاطر داشته باشید که بدون تجویز پزشک نباید از این دارو استفاده کرد. نیتروگلیسیرین داروی بی‌خطری است و اعتیادآور نیست؛ بنابراین از مصرف مکرر آن در صورت لزوم نترسید. سعی کنید حتی‌الامکان هنگام استفاده از آن در حالت نشسته یا خوابیده قرار بگیرید. سردرد یکی از عوارض ناشی از مصرف این داروست. در صورتی که درد سینه شما با نیتروگلیسیرین بهبود نیافت و یا با فواصل کمتری نسبت به قبل تکرار شد یا شدت آن افزایش یافت، موضوع را سریعاً با پزشک‌تان در میان گذاشته و در صورت عدم دسترسی به وی به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مجهز مراجعه نمایید. همیشه به پزشک خود مواردی را که موجب درد سینه شما می‌شود بگویید تا رهنمودهای لازم را در مورد نحوه پیشگیری از آن به شما ارائه دهد. برخی افراد با مصرف نیتروگلیسیرین دچار سردرد یا احساس پری و سنگینی در سر می‌شوند که معمولاً این ناراحتی بعد از چند بار مصرف دارو از بین می‌رود. اگر پس از مدتی از بین نرفت و یا شدت یافت، موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا با تغییر نوع و یا میزان دارو ناراحتی شما را تسکین دهد.

نکاتی در مورد نیتروگلیسیرین
اگر درد سینه شما بعد از مصرف سه قرص، یا کپسول یا اسپری زیرزبانی به فاصله هر ۵ دقیقه بهبود نیافت، سریعاً به پزشک مراجعه نمایید و در صورت در دسترس نبودن، خود را به نزدیک‌ترین اورژانس بیمارستانی برسانید. هر شش ماه یکبار در مورد تجدید داروها با پزشک‌تان مشورت کنید تا نیتروگلیسیرین به مرور زمان خاصیت خود را از دست نداده باشد. هنگام استفاده در زیر زبان خود احساس سوزش می‌کنید. پزشک شما ممکن است از دیگر ترکیبات نیتروگلیسیرین با طول اثر بیشتر استفاده کند.این ترکیبات غالباً از طریق خوراکی (مثل قرص ایزوسورباید) و یا به صورت پمادهای جلدی استفاده می‌شوند. پزشک ممکن است برای کاهش هر چه بیشتر ناراحتی شما از داروهای دیگری مثل آملودیپین و یا پروپرانولول (ایندرال) و یا ترکیبات مشابه آنها استفاده نماید.

درمان جراحی
گاهی علیرغم مصرف انواع مختلف داروهای ضدآنژین صدری با مقادیر کافی، درد سینه و ناراحتی بیمار ادامه می‌یابد که لازم است پس از انجام آنژیوگرافی عروق کرونر تصمیمات جدیدی در مورد انجام عمل جراحی پیوند عروق کرونر و یا آنژیوپلاستی عروق کرونر (باز کردن تنگی‌های موجود در شریان کرونر به وسیله بالون و استنت) گرفته شود.
دکتر مجید ملکی متخصص قلب و عروق
zendegionline.ir

  • سوسوسایت مجله زندگی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar