سلامت جنسی سالمندان

اردیبهشت ۱۴, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

به دنبال افزایش چشمگیر جمعیت در دهه ۶۰، هرم جمعیتی کشور تا مدت‌ها با قاعده‌ای بزرگ (نماینده افراد کم‌سن و سال جامعه) ترسیم می‌شد اما کمترشدن نرخ باروری و افزایش امید به زندگی، باعث شده است تا سالمندان به‌تدریج سهم قابل‌توجه‌تری از جامعه را تشکیل دهند و با توجه به اینکه برخورداری از سلامت جنسی از جمله حقوق این طبقه از جامعه است، حفظ کیفیت زندگی و توجه به برخی جنبه‌های مهم موضوع سلامت?جنسی در زنان و مردان سالمند باید در برنامه‌های سلامت کشور لحاظ شود.

علاوه بر محدودیت‌های بالقوه زیست‌شناختی در سالمندی، ملاحظه‌های جمعیت‌شناختی نیز بر عملکرد جنسی در سنین بالا تاثیر‌گذار است. مثلا حتی در کشورهای پیشرفته نیز امید به زندگی زنان حدود ۵ سال بیش از مردان است. از طرفی در این کشورها هم زنان به‌طور میانگین با مردانی ۲ سال بزرگ‌تر از خود ازدواج می‌کنند بنابراین بسیاری از زنان در سنین بالا، اصولا همسر خود را از دست داده‌اند. در کشورهای اروپای غربی، امید به زندگی همراه با فعالیت جنسی بعد از ۵۵ سالگی برای مردان ۱۶ سال و برای زنان ۶/۱۰ سال است، اما در عمل مردان در سنین بالا بیشتر به اختلال‌های «عملکرد جنسی» دچار می‌شوند. این موضوع می‌تواند ناشی از فرایند طبیعی سالخوردگی باشد یا به علت بیماری‌های مزمن شایع در این سنین.

در زنان و مردانی که سطح سلامت خوبی دارند، هیچ سقف سنی‌ای برای فعال بودن از نظر جنسی وجود ندارد. البته ملاحظه?های فرهنگی و اجتماعی در رفتار جنسی سالمندان تعیین?کننده‌اند و برای امکان برخورداری سالمندان از مواهب زندگی فعال زناشویی، فرهنگ‌سازی و تلاش برای کمرنگ‌کردن تدریجی برخی تابوها در این خصوص از مسوولیت‌های متخصصان حوزه سلامت، فرهنگ، حقوق و اخلاق است.

اگرچه برخی اختلال‌های عملکرد جنسی به‌خصوص اختلال نعوظ در آقایان با افزایش سن شیوع بیشتری می‌یابد اما افراد دچار این موضوع الزاما شکایتی از زندگی جنسی خود نخواهند داشت. حتی مطالعه‌ها نشان می‌دهند با افزایش سن، باوجود بیشتر شدن اختلال عملکرد، شکایت و ناراحتی افراد از این وضعیت کاهش می‌یابد. توجیهی که برای این حالت ارائه می‌شود، این است که برخلاف نسل‌های جوان‌تر که تجربه جنسی خوب را صرفا در داشتن نعوظ کامل می‌دانند، بسیاری از سالمندان توانایی در رسیدن به یک نعوظ کامل را پیش‌نیاز ادامه فعال?بودن به لحاظ جنسی نمی‌دانند به‌‌خصوص که رسیدن به ارگاسم هم مستلزم چنین وضعیتی نیست. علاوه بر تغییرات زیست?شناختی معمول در سالمندی، بیماری‌های رایج در سنین بالا نیز بر روابط زناشویی سالمندان تاثیر می‌گذارند.

بیماری‌هایی که بر توان جنسی مردان تاثیر می‌گذارند

از مهم‌ترین بیماری‌هایی که بر توان جنسی مردان تأثیر می‌گذارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱٫ تصلب شرایین: فرایند تصلب شرایین عملا از روزهای نخست زندگی یک انسان شروع می‌شود و با افزایش سن ادامه می‌یابد. هرچه سن بالاتر می‌رود، قابلیت ارتجاعی عروق کاهش پیدا می‌کند. علاوه بر آن، به دنبال آسیب به سنگفرش پوشاننده داخل عروق (اندوتلیوم) و تلاش بدن برای ترمیم این آسیب‌ها، پلاک‌های «آترومی» در شریان‌ها تشکیل و به تدریج بزرگ‌تر می‌شوند و می‌توانند با توجه به محلی که در آن تنگی ایجاد کرده‌اند، علایم و عوارض مختلفی ایجاد کنند. عواملی مثل بالا بودن فشارخون، چاقی، مصرف دخانیات، دیابت و بالا بودن کلسترول خون این فرایند را تسریع می‌کنند. طبیعی است هرچه قطر شریان کمتر باشد، ایجاد تنگی و حتی گرفتگی رگ زودتر دردسرساز خواهد شد. شریان‌های تغذیه‌کننده بافت‌های نعوظی آلت نیز از این قاعده مستثنی نیستند و از آنجا که بسیار باریک‌اند (حدود یک چهارم قطر عروق کرونر که به قلب خون‌رسانی می‌کنند)، نسبتا زود یعنی با ۵۰ درصد کاهش در قطر فضای داخلی رگ، علایم بیماری آشکار می‌‌شود. امروزه اختلال نعوظ را به عنوان یک وضعیت پیش‌بینی‌کننده گرفتاری‌های عروق کرونر قلب در نظر می‌گیرند. از لحاظ همه‌گیرشناختی ?? تا ?? درصد آقایان دچار بیماری‌های قلبی- عروقی، همزمان دچار اختلال نعوظ نیز هستند.

۲٫ چاقی: یکی دیگر از مشکلاتی که با افزایش سن خودنمایی می‌کند، چاقی است. چاقی با مکانیسم‌های مختلف برای سلامت فرد زیان‌آور است و شانس بروز اختلال‌های عروقی نعوظ را افزایش می‌دهد. به علاوه، چاقی عامل خطر بروز دیابت است و حدود ۵۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت بالای ۶۵ سال، به اختلال نعوظ مبتلا هستند. دیابت افزون بر درگیری عروقی با آسیب به اعصاب انتهایی نیز می‌تواند باعث کاهش توانایی نعوظ مردان شود.

۳٫ کاهش میزان تستوسترون: میل و عملکرد جنسی تا حد زیادی به سطوح هورمونی تستوسترون وابسته است. این در حالی است که برآوردها نشان می‌دهد با گذشتن از مرز ?? سالگی، میزان تستوسترون خون در مردان هر سال حدود یک درصد کاهش می‌یابد. اگر این کمبود ظرفیت تولید تستوسترون در سالمندی از حدی فراتر رود، می‌تواند باعث بروز «نشانگان کمبود تستوسترون» شود که علایم آن عبارتند از: کاهش توده و قدرت عضلانی، خلق افسرده و کاهش قدرت شناختی، کاهش میل جنسی و توان دستیابی به نعوظ. اگرچه کمبود هورمون با اختلال در نعوظ مرتبط است ولی مشکلات عروقی و انتقال عصبی سهم بسیار بیشتری در ایجاد این اختلال دارند. اگر سطح هورمون بالای ??نانومول بر لیتر باشد، تجویز هورمون اشکالی ندارد. در مورد سطوح هورمونی بین ۱۲-۸ با توجه به علایم و شرایط فرد ممکن است درمان هورمونی ‌توصیه شود. اگر میزان هورمون زیر ? نانومول بر لیتر باشد، جایگزینی هورمون توصیه می‌شود.

۴٫ مشکلات ادراری: مشکلات ادراری که در حدود ?? درصد مردان سالمند دیده می‌شود، مثل تکرر ادرار، نیاز به تخلیه ادرار در طول شب، دردناک یا سخت بودن خروج ادرار، بی‌اختیاری و نشت ادرار در شرایطی که مثانه پر است و تخلیه ناکامل ادرار که قبلا از آنها تحت عنوان «پروستاتیسم» یاد می‌شد و امروزه به «علایم مجرای ادراری تحتانی» معروف هستند، می‌توانند باعث اختلال در نعوظ (در مورد مکانیسم آن هنوز ابهام وجود دارد) و مشکل در انزال و حتی انزال دردناک شوند.

بیماری‌هایی که بر توان جنسی زنان تاثیر می‌گذارند

از میان مهم‌ترین بیماری‌هایی که بر توان جنسی زنان تأثیر می‌گذارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱٫ تصلب شرایین: پدیده تصلب شرایین و بیماری‌های قلبی- عروقی اگرچه دیرتر از مردان ولی به هرحال زنان سالمند را درگیر خواهد کرد. البته در مقایسه با مردان، کمتر باعث اختلال عملکرد جنسی‌شان خواهد شد زیرا در زنان فرایندی مثل نعوظ اتفاق نمی‌افتد ولی ممکن است دچار تغییرات خلقی مثل افسردگی شوند. برخی داروهای کنترل فشارخون نیز ممکن است بر افزایش ترشحات واژن به دنبال تحریک جنسی و حتی ارگاسم تاثیرات منفی داشته باشند.

۲٫ چاقی: چاقی در زنان سالمند هم می‌تواند بر عملکرد و رضایت جنسی‌شان تاثیرگذار باشد. البته این موضوع تا حدی نیز به ملاحظه‌های فرهنگی و اجتماعی مرتبط است. مثلا مطالعه‌ای در ایتالیا نشان داد زنان چاق عملکرد و رضایت محدودتری را گزارش می‌کنند در حالی که این یافته در مطالعه‌ای دیگر در مورد زنان کشور ترکیه مشاهده نشد. به هر حال تصویر بدنی از خود برای اغلب خانم‌ها و در هر سنی یک متغیر مهم در زندگی زناشویی و جنسی است.

۳٫ دیابت: دیابت نیز (نوع یک و دو) می‌تواند هر ۳ حیطه میل جنسی، واکنش به تحریک‌های جنسی و رسیدن به ارگاسم را دچار اختلال کند به‌خصوص اگر با زمینه افسردگی همراه شود بنابراین کنترل دیابت (هرچه زودتر و در سن کمتر) برای حفظ عملکرد جنسی در خانم‌ها هم بسیار مهم است.

۴٫ یائسگی: صرف نظر از بیماری‌های معمول در این دوران، پدیده یائسگی و توقف کار تخمدان‌ها نیز تغییرات بیولوژیک جدی در بدن به‌وجود می‌آورد و می‌تواند روی عملکرد جنسی خانم‌ها تاثیرگذار باشد. منبع عمده استروژن در این سنین هورمون‌های‌ آندروژنی هستند که به استروژن تبدیل می‌شوند. کمبود استروژن می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی مانند کم‌پشت شدن موهای ناحیه تناسلی، کم‌شدن چربی زیرپوستی در ناحیه تناسلی که گاهی می‌تواند زمینه ایجاد التهاب مثانه بعد از رابطه زناشویی را فراهم ‌کند، کوتاه‌تر شدن واژن و کمتر شدن قابلیت ارتجاعی آن و شکننده‌ترشدن بافت پوشاننده آن (اپیتلیوم) شود که بی‌توجهی به این تغییرات در واژن و لزوم حفظ لغزندگی کافی (حتی با استفاده از ژل‌های لوبریکانت موجود در اغلب داروخانه‌ها) ممکن است به درد هنگام رابطه زناشویی بینجامد. علاوه بر کمبود استروژن (که موضوع لزوم جایگزینی در مقابل خطرهای تجویز آن مدت‌هاست که بین متخصصان مختلف مورد اختلاف است)، با توقف کار تخمدان‌ها حدود نیمی از ظرفیت تولید ‌آندروژن (هورمون‌های مردانه که عامل اصلی تحریک میل جنسی در هر ۲ جنس هستند) نیز کاسته می‌شود و این موضوع هم ممکن است بر میل جنسی تا حدی تاثیر بگذارد.

۵٫ مشکلات ادراری: بی‌اختیاری ادرار در خانم‌های مسن مشکل ناشایعی نیست اما در مورد اینکه این بی‌اختیاری هنگام فعالیت زناشویی (به‌خصوص هنگام ارگاسم) چقدر می‌تواند مشکل‌ساز باشد، اختلاف‌نظر وجود دارد (شیوع از ? درصد تا ?? درصد).

تغییرات جنسی با افزایش سن در مردان سالم

کاهش گیرنده‌های «بتاآدرنرژیک» و گیرنده‌های «کلی نرژیک» باعث می‌شود تا فعالیت آلفا آدرنرژیک دستگاه عصبی سمپاتیک افزایش یابد و این موضوع با ظرفیت آزادشدن ماهیچه‌های صاف موجود در اجسام غاری که برای ایجاد نعوظ بسیار اهمیت دارند، در تقابل است. افزایش بافت همبند در آلت تناسلی نیز از میزان قابلیت اتساع آن می‌کاهد و به‌علاوه از حساسیتش نیز کاسته می‌شود. به این ترتیب در نهایت ایجاد نعوظ به تحریک بیشتر ناحیه آلت و اسکروتوم (پوسته بیضه) و همچنین زمان بیشتری نیاز پیدا می‌کند. البته همین موضوع باعث می‌شود اختلال انزال پیش از موعد یا آنچه به انزال زودرس معروف است، در این سنین کمتر مشکل‌ساز شود. به‌علاوه ارگاسم ممکن است کوتاه‌تر شود و خروج منی با شدت کمتری همراه باشد. دوره عدم پاسخ مجدد به تحریک جنسی متعاقب ارگاسم با افزایش سن به‌طور طبیعی افزایش می‌یابد (از چند ساعت تا حتی یکی ۲ روز)

تغییرات جنسی با افزایش سن در زنان سالم

همان تغییراتی که در گیرنده‌های بتا و سیستم «کلی نرژیک» اتفاق می‌افتد در زنان نیز با افزایش سن باعث کاهش پتانسیل لغزنده‌سازی افزایش ترشحات واژن به دنبال تحریک جنسی می‌شود. به این ترتیب ممکن است زمان بیشتری برای ایجاد لوبریکاسیون لازم باشد بنابراین همسر باید به این نکته توجه کند. اگرچه گاه رسیدن به ارگاسم نیز می‌تواند به مدت زمان بیشتری نیاز داشته باشد ولی با افزایش سن، در ظرفیت ارگاسمی یک زن یا توانایی او در رسیدن به ارگاسم (اوج لذت جنسی) هیچ خللی ایجاد نخواهد شد.

نکته‌ پایانی

سن بالا با وجود تجربه، دانش و مهارت‌های روانی- اجتماعی بیشتر تضمین‌کننده مواجه‌نبودن زن و مرد با مشکلات جنسی نیست بنابراین مناسبت‌های جنسی مثل گذشته کماکان از روابط زناشویی زوج تاثیر می‌پذیرد و البته روابط زناشویی نیز بر مناسبت‌های زندگی مشترک اثرگذار است. اختلال در عملکرد جنسی یکی از طرفین نیز می‌تواند باعث اختلال عملکرد جنسی طرف مقابل شود. پزشکان و متخصصان محترم باید در نظر داشته باشند در مواجهه با افراد دچار بیماری‌های مزمن، ناتوانی‌های جسمی و سرطان، بی‌توجهی به زندگی و مشکلات زناشویی آنها، نمونه بارزی از مراقبت بهداشتی درمانی نامناسب است. از طرفی نپرداختن به زندگی و مشکلات جنسی سالمندان (که به‌طور شایع دچار بیماری‌های مزمن هستند) نیز نوعی «غفلت» و «تبعیض» در ارائه مراقبت‌های سلامت محسوب می‌شود.
salamatiran.com

اثر سالمندی بر روی مغز انسان

اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

در طی زندگی انسان بسیاری از عملکردهای بدن و توانائیهای وی تغییر می کند . دانشمندان از مدتها قبل نسبت به کشف چگونگی تاثیر سالمندی در کاهش عملکرد مغزی و عوامل دخیل در پیشرفت به سمت بیماریهای خاص علاقه مند بودند .
برای مشخص کردن علت تغییرات ملکولی در مغز که طی سالمندی اتفاق می افتد ، بعضی از مطالعات اخیر بر روی تغییرات بروز ژنی در انسانها و حیوانات دیگر متمرکز گردیده است . در یک مطالعه اخیر LU (۱) و همکاران ، میزان بروز ژنی در نمونه های مغزی پس از مرگ افراد جوان تا پیر را مورد بررسی قرار دادند . بروز ژنی در سه دسته وسیع تقسیم بندی شد: جوانان ( زیر ۴۰ سال ) میانسال (۷۰-۴۰ سال ) و پیر ( بالاتر از ۷۰ سال ).
در حالی که نسبتا” افراد جوان و پیر مشخصات بروز ژنی همسان دارند، در گروه میانسالان ناهمگونی بیشتری همراه به میزان بالایی از پیشرفت مشخصات بروز ژنی از جوانی سالمندان می باشند . در مغز سالمندان بروز ژنهای مسئول یادگیری و حافظه ، بقاء و نگهداری نورونی کاهش یافته است : کد کردن ژن پروتئین همراه میکروتوبول MAP۱B که باعث ثبات میکروتوبول ها و القا رشد آکسونی MEF۲C ( القا کننده بقای نورونی )  ساب یونیت ۲A رسپورگلوتامات NMDAR که بصورت مرکزی در پلاستیسیتی سیناپسی پروسه ساختار بندی مجدد که در آموزش و حافظه مورد استفاده قرار می گیرد – و کالمودولین که تنظیم کننده مرکزی سیگنالهای با میانجی کلسیم بوده و نقش مهمی در حافظه دارد .
در مقایسه بروز ژنهای کد کننده پروتئین های در گیر در احساس استرس سلولی و پاسخ دادن به آن افزایش می یابد ، که نشاندهنده این است که مغز افراد سالمند نسبت به افراد جوان در معرض سطوح بالاتری از استرسورهای تخریبی می باشد . به عنوان مثال یکی از ژنهای که به میزان بیشتری در مغز سالمندان بیان می شود آنزیم OGGI مسئول ترمیم DNA صدمه دیده بعلت اکسیداسیون می باشد. .مطالعات مشابه بر روی انواع مختلف حیوانات شامل Drosophila Melangaster  و موش  انجام شده است.
اگر چه ژنهائی که تحت تاثیر قرار می گیرند در تمام سیستمها مشابه نیستند ولی سیستمهای عملکردی سلولها به صورت مشابهی در طول گونه ها تححت تاثیر قرار می گیرد . بعنوان مثال در مغز موش و انسان بروز ژنهای مسئول عملکرد سیناپس کاهش یافته و ژنهایی که در پاسخهای استرسی درگیر می باشند افزایش یافته است .
مطالعه بیشتر بر روی کاهش بروز ژنهای افراد مسن نشان داده است که پروموتورهای این ژنها حساسیت بیشتری نسبت به ژنهای دیگر به تخریب اکسیداتیو دارند که این خود یکنوع مکانیسم بیان شده برای کاهش بروز ژنها می باشد . صدمه اکسیداتیو بوسیله اکسیدانهایی مانند سوپراکسید و هیدروژن پراکسید که بطور طبیعی توسط متابولیسم سلولی تولید شده ، ایجاد می شود .
سلول سیستم پاسخدهی ویژه ای دارد که جهت احساس و تخریب چنین اکسیدانهایی طراحی شده است ، به همان نسبت سیستمهایی برای ترمیم هر تخریب ایجاد شده بوسیله این اکسیدانها وجود دارد .
مدت مدیدی این نظریه وجود داشته که اکسیدانها در پروسه پیری نقش دارند ، ولی اثبات گردیده که نشان دادن مستقیم این موضوع مشکل می باشد .
صفات متفاوت بروز ژنی در میانسالی نشان داده است که صدمه اکسیداتیو در طول یک دوره طولانی از زمان مدت مدیدی پس از صدمه اکسیداتیو اولیه اجتناب ناپذیر است . شاید تعدادی از اثرات سالمندی به وسیله کنترل استرسهای اکسیداتیو در سلول کاهش یافته و یا سیر آهسته تری بخود بگیرد .
در حال حاضر متدهای زیادی جهت کاهش تولید اکسیدانها در طی متابولیسم در دست بررسی و تحقیق می باشد : مثل محدودیت مصرف کالری استفاده از مکملهای آنتی اکسیدان و روشهای وسیعی از متدها طراحی شده جهت هدف گیری فرآیندهای سلولی و ملکولی در کاهش موثر و ایمن تولید اکسیدانها در طی متابولیسم  .
یکی دیگر از استراژیهایی مورد علاقه ، استراتژی درمانی برای تحریک ترمیم DNA در سلولها برای آهسته کردن تجمع صدمه اکسیداتیو DNA می باشد .
با توجه به نتایج استخراج شده توسط Lu ، نشان داده شده است که انسانها تغییرات ژنی وابسته به سن را حدودا” بعد از سن ۴۰سال نشان می دهند ، لذا ممکن است بعضی از درمانها در افراد جوان موثرتراز آنانی باشد که اکنون اثرات سالمندی را تجربه می کنند .
تحقیقات آینده دانشمندان درگیر یافتن درمان موثر برای افزایش امید به زندگی با اطمینان از کیفیت بالای زندگی خواهد بود .

درمانگران حکیم خراسان

اختلال دید در سالمندان

اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

افراد سالمند باید از لحاظ مشکل دید که به تدریج رخ می‌دهد و در طول زمان بدتر می‌شود، مراقب خودشان باشند
این اختلالات بینایی اگر به طور صحیح مورد مراقبت قرار نگیرند، اختلال دید می‌تواند به مشکلات درازمدت‌تری بینجامد.
انجام معاینه‌های روتین چشم در هر سال برای سالمندان ضروری است. تغییرات بینایی ممکن است ادامه فعالیت‌های روزمره فرد مثلا رانندگی یا مطالعه مختل کند، اما اختلال بینایی ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر برای سلامتی باشد.
اغلب مشکلات بینایی سالمندان را می توان با یک تغییر نمره عینک درمان کرد. معاینه منظم چشم‌پزشکی همچنین این امکان را به وجود خواهد آورد تا بیماری‌های چشمی رایجی که سالمندان را مبتلا می‌کند مانند آب سیاه یا گلوکوم و آب مروارید یا کاتاراکت پیشگیری و درمان شوند.
● از جمله علائم بیانگر نیاز به مراجعه به چشم‌پزشک در سالمندان اینها هستند:
ـ تاری دید. اگر دیدن علائم جاده در رانندگی برای‌تان مشکل است یا کلمات هنگام مطالعه محو به نظر می‌رسند، این امر به معنای آن است که زمان تغییر شماره عینک شما فرا رسیده است.
مشکل دید در نور کم. این مشکل اغلب نشانه اولیه بدتر شدن بینایی است.
اگر در مکان‌های آشنا مثلا در خانه بیش از حد معمول به چیزها برخورد یا آنها را وارونه می‌کنید، ممکن است بینایی‌تان دچار اشکال شده باشد. دید محیطی با افزایش سن دچار نقصان می‌شود، در نتیجه برای سالمندان دیدن اشیایی که در جوانب آنها قرار دارند مشکل می‌شود و ادراک بینایی آنها دچار تغییر می‌رود.
ـ سردردهای مداوم و حملات سرگیجه ممکن است بیانگر مشکلات بینایی باشد. هنگامی که دید افراد دچار اشکال می‌شود، تمایل پیدا می‌کنند چشم‌های‌شان را تنگ کنندو از گوشه چشم نگاه کنند. فشار وارد آمده بر چشم‌ در این خالت ممکن است باعث سردرد و سرگیجه شود.

همشهری آنلاین

هفت ورزش برای کاهش عوارض پیری

اردیبهشت ۱۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

با افزایش سن، کارآیی سلول های بدن کم می شود و عوارض پیری خودشان را نشان می دهند. آرتروز، کاهش بینایی، پوکی استخوان، کاهش قدرت حافظه و کاهش توده عضلانی همه از جمله نشان های پیری می باشند. با انجام ورزش می توانید درد و بیماری را از خودتان دور کنید و از سلامت جسمی و روحی بهتری برخوردار گردید.

براساس مطالعه ای که در تایوان انجام شد، ۱۵ دقیقه ورزش کردن در روز باعث ۳ سال افزایش عمر می گردد.

۱- بعد از بیماری برای شاد بودن، به آرامی بدوید

در مطالعه تازه ای که در دانشگاه کلورادو انجام گرفته به این نتیجه رسیدند که بعد از بهبودی بیماری، آهسته دویدن باعث می شود که حافظه شما کم نشود.

داشنمندان مطالعه ای روی موش های پیر انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که اگر موش های پیری که در دوران نقاهت از عفونت E.Coli بودند، ورزش می کردند، نسبت به موش هایی که ورزش نکرده بودند، نمره بیشتری از آزمون های حافظه می گرفتند.

گرچه این موش های پیر کمتر از ۸۰۰ کیلومتر راه می رفتند (۵۰ بار کمتر از موش های جوان)، ولی مانند موش هایی که در معرض این عفونت قرار نگرفته بودند، عمل کردند.

۲- ورزش تای چی برای جلوگیری از افتادن

یکی از بیشترین نگرانی ها در مورد افراد مسن، افتادن این افراد در اثر پیری و عدم تعادل می باشد.

بر طبق مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها، افتادن روی زمین باعث مرگ، مجروح شدن و بستری شدن افراد بیشتر از ۶۵ سال در بیمارستان می گردد.

یک سوم افراد پیر، هر ساله می افتند و بیشتر از دو میلیون نفر در اثر افتادن، زخمی می شوند و نزدیک ۲۰۰۰۰ نفر می میرند.
یک بررسی مشخص کرد افراد مسن بستری شده در بیمارستان، اگر در اطراف اتاقشان راه بروند، مدت بستری بودن در بیمارستان را یک روز و نیم کم می کنند

برای همین بسیار مهم است که این افراد بتوانند تعادل خود را حفظ کنند.

یکی از راه های حفظ تعادل، انجام ورزش تای چی می باشد.

تای چی شامل یک سری کشش های ملایم بدنی است که یکی بعد از دیگری انجام می شود.

با استفاده از این ورزش، شما بر حرکات بدنی و تنفس خود تمرکز بیشتری خواهید داشت.

محققان در دانشگاه کارولینا نشان دادند افراد پیری که دو بار در هفته ورزش تای چی را به مدت ۸ هفته انجام دهند، تعادل و سلامتی خود را بالا می برند.

۳- راه رفتن برای کاهش مدت بستری بودن در بیمارستان

بسیاری از مردم فکر می کنند در مدت بستری بودن در بیمارستان، بهترین کاری که می توانند انجام دهند، خوابیدن در تختخواب می باشد، اما این کار در همه موارد بهترین نمی باشد.

یک بررسی مشخص کرد افراد مسن بستری شده در بیمارستان، اگر در اطراف اتاقشان راه بروند، مدت بستری بودن در بیمارستان را یک روز و نیم کم می کنند.

بر اساس این تحقیق مشخص شد افراد مسنی که تحرک بدنی کمی دارند، عضلاتشان به سرعت از بین می رود.

بر همین اساس افراد مسنی که از نظر بدنی ضعیف هستند، اگر ورزش کنند، مدت بستری بودن آنها در بیمارستان کم می شود.
۷ ورزش برای کاهش عوارض پیری – آکا

۴- ورزش پا برای کاهش ورم (ادم)

همانطور که سن شما بیشتر می شود، دچار ورم در پاها می گردید.

برای کاهش این ورم، روی یک طرف بدن دراز بکشید و پای بالای خود را در هوا بچرخانید.

همچنین می توانید بایستید و خود را بالا بکشید و ساق پا را بالا ببرید. در این هنگام، پنجه ی پاهایتان باید روی زمین قرار داشته باشد.

با انجام این ورزش ها، جریان خون را در پاها زیاد می کنید و کمک می کنید که مایعات به سادگی در بدن شما حرکت کنند و در یک جا جمع نشوند که باعث ورم گردد.

۵- قدم زدن برای جلوگیری از زوال عقل

یک تحقیق روی ۱۷۰۰ فرد مسن به مدت شش سال انجام شد و به این نتیجه رسیدند که افراد بیشتر از ۶۵ سال سن که سه روز در هفته به مدت ۱۵ دقیقه در روز راه می روند، خطر زوال عقل را کم می کنند و به یک‌سوم می رسانند.

در تحقیق دیگری به این نتیجه رسیدند افرادی که راه می روند، کوچک شدن مغز را متوقف می کنند و خطر کاهش درک و فهم و زوال عقل را به نصف کاهش می دهند.

۷ ورزش برای کاهش عوارض پیری – آکا

۶- وزنه برداری برداری حفظ استخوان ها

پوکی استخوان یا استئوپروز، یکی دیگر از عوارض پیری می باشد.

استئوپروز موجب شکستگی لگن، افتادن و دیگر آسیب های جدی می شود.

مطالعات نشان داده که بلند کردن وزنه با استئوپروز مقابله می کند. برای این نیاز به ۳۰ دقیقه وزنه برداری در سه روز هفته دارید.

بلند کردن وزنه، بدن را در برابر نیروی جاذبه قوی می کند و همچنین به ساخت عضلات کمک می کند و بیشتر نیرو را به استخوان ها منتقل می کند و باعث قوی شدن استخوان ها و متراکم شدن آنها می شود.

نمونه هایی از فعالیت های بدنی که برای قلب، هماهنگی و تعادل خوب می باشند، عبارتند از: راه رفتن، وزنه برداری و بالا رفتن از پله.

۷- شنا کردن برای بهبودی درد آرتریت و تحرک

بر طبق مطالعه کانادایی ها، افراد مبتلا به آرتریت می توانند از شنا کردن و ورزش کردن در آب گرم فواید بسیاری را ببرند.

در این مطالعه که بر روی ۷۹ فرد مسن دارای استئوآرتریت انجام شد، ثابت شد که شنا کردن باعث کاهش خطر سقوط و شکستن استخوان ها می شود.

شنا کردن نیز دارای فواید ضدپیری می باشد مانند: بهبودی درد آرتریت و افزایش تحرک.

از آنجایی که در آب حرکت می کنید، ستون فقرات، لگن، کمر و عضلات شکمی شما قوی خواهند شد.

tebyan.net

چگونه سالمندان دیابتی بهتر زندگی کنند؟

اردیبهشت ۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

سالمندانی که بالای ۶۵ سال دارند و مبتلا به بیماری دیابت هستند باید در طول روز از نظر طبی و تغذیه‌ای مورد ارزیابی قرار گیرند.
دکتر پژوهشی، فوق تخصص غدد و متابولیسم در گفتگو با خبرنگار علمی باشگاه خبرنگاران گفت: کنترل قند خون و پیشگیری عوارض این بیماری با میان وعده‌ها و ورزش قابل پیشگیری است.

وی عنوان کرد: سالمندان در میان وعده‌های خود از شیر، خرما، سبزی خام استفاده کنند و در صورتیکه از سبزی خام نمی‌توانند استفاده کنند سبزی را به صورت پخته مصرف کنند.

پژوهشی تصریح کرد: سالمندان دیابتی باید از آب، چای کمرنگ، لبنیات(شیر و ماست) استفاده کنند.

وی افزود: اگر قند خون کمتر از ۱۰۰ و یا بیشتر از ۲۰۰ باشد، سالمندان دیابتی نباید ورزش کنند و قبل از ورزش باید با پزشک خود مشورت کنند.

وی خاطرنشان کرد: سالمندانی که به دیابت مبتلا هستند ۵ تا ۱۰ دقیقه با قدم‌های سریع شروع کنند و بعد به دویدن مشغول شوند.

پژوهشی اظهار داشت: ورزش برای این سالمندان به مدت ۲۰-۳۰ دقیقه که ورزش ها باید موازی باشد و با گرم کردن شروع شود.
باشگاه خبرنگاران

نصیحت بهداشتی به افراد مسن

فروردین ۲۹, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

هر انسانی باید سعی کند که با اجرای برنامه های صحیح غذائی و دوری از عوامل بیماری زا خود را حفظ نماید تا بیمار نشده و احتیاجی به مصرف دارو نداشته باشد و در صورت عارض شدن بیماری و احتیاج به دارو بهتر است از داروهای گیاهی موجود در موطن خویش که اثر بدی روی دستگاهها و سلولهای بدن ندارند استفاده کند و از داروهای شیمیایی حتی المقدور کمتر استفاده شود مگر در حال اضطرار. پزشکان و متخصصین دارو سازی شیمیایی را به شمشیری دو پهلو تشبیه کرده اند که یک پهلوی آن بیماری را میبرد و پهلوی دیگر آن سلامتی انسان را .

علمای علم دارو شناسی معتقدند کلیه پنی سیلین های خوراکی باید لا اقل با یک ساعت فاصله از زمان صرف غذا خورده شود تا دارو با مواد غذایی ترکیب نشده و اثر ان زایل نگردد و اثر اسید معده بر انها به حداقل برسد.

نصیحت بهداشتی به افراد مسن

افراد مسن جهت حفظ سلامتی خود لازم است به نکات زیر توجه داشته باشند.

۱- از غذاهای مقوی زود هضم استفاده کنند و از خوردن میوه و سبزیجات دریغ ننمایند.

۲- ورزشهای سبک مناسب حال خود مانند پیاده روی در هوای آزاد داشته باشند و حتما ماهیچه های خود را به حرکت در آورند تا عضلات آنان فرسوده و خشک و تنبل نشود و اگر فرد مسن قادر به راه رفتن نیست باید بهر طریق ممکن روزانه چهار پنج بار ماهیچه های بدن خود را به حرکت در آورد .

۳- از هر عملی که برای آنان ناراحتی فکر و خیال یا افسردگی روحی پدید میاورد بپرهیزند و برای خود سرگرمی ایجاد کنند که با خنده و شوخی و شادی همراه باشد.

۴- از مواد پاک کننده مانند صابون و شامپو و غیره که سبب خشکی پوست بدن میشوند کمتر استفاده کنند تا پوست بدن خشک نشده و چرب و نرم باقی بماند و تنفس پوستی هم نیکوتر صورت پذیرد.

۵- کفش و لباس انان باید راحت بوده و از این بابت احساس ناراحتی نداشته باشند.

۶- از استعمال داروهای خواب آور و آرام بخش جدا پرهیز کنند چون اثرات جنبی این داروها بر پیکر افراد مسن زیانبارتر است و حداقل ضررش این است که آنان را از مردی میاندازد و در زنان نیز همین اثر را دارد.

۷- تا مجبور نشوند از داروهای شیمیایی استفاده نکنند.

۸- از مصرف زیاد چایی غلیظ و قهوه و دخانیات بپرهیزند.

۹- مقاربت کمتر نمایند.

۱۰- اگر ضعیف هستند یا حالت ضعف داشته باشند میتوانند برای تقویت خود ضمن ورزش های ملایم و سایر دستورات داده شده از ویتامین های طبیعی و گوشت کبوتر و یا کبک یا گنجشک گاهگاهی به عنوان غذا استفاده کنند.
عرش نیوز

نقص توجه/ بیش فعالی در بزرگسالان

فروردین ۸, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

 با وجودی که اختلال نقص توجه/ بیش فعالی (ADHD) در بزرگسالان اخیراً توجه رسانه‌ها را به خود جلب نموده است امّا هنوز اطلاعات کمی درباره  میزان شیوع این اختلال در بزرگسالان وجود دارد. با وجودی که ۳ تا ۵ درصد کودکان دارای اختلال نقص توجه/ بیش فعالی هستند امّا تخمین این که چند درصد از آن‌ها این اختلال را تا بزرگسالی نیز به همراه خواهند داشت، بسیار دشوار است. طبق برآورد مطالعات اخیر، بین ۳۰ تا ۷۰ درصد کودکانی که دچار اختلال ADHD باشند، عوارض آن را در بزرگسالی نیز تجربه خواهند کرد.
تشخیص ADHD در بزرگسالان
نشانه‌ها و عوارض اختلال نقص توجه/ بیش فعالی در بزرگسالان، مشابه نشانه‌های این اختلال در کودکان است امّا تشخیص آن در بزرگسالان معمولاً دشوارتر است.
سه ویژگی اصلی اختلال ADHD عبارتند از:
تکانش (پیروی از امیال آنی)
بیش فعالی (نا آرامی- بیقراری)
بی‌توجهی
در بزرگسالان مبتلا به ADHD ، این نشانه‌ها معمولاً به صورت تکانش، حواس‌پرتی و بیقراری توصیف می‌گردد. در بسیاری موارد، این افراد دارای سابقه  ناموفق تحصیلی و کاری یا حمله‌های اضطراب یا افسردگی مرتبط با ADHD می‌باشند.
برای آن که اختلال نقص توجه/ بیش فعالی در بزرگسالان تشخیص داده شود، فرد باید:
دارای نشانه‌هایی باشد که از دوران کودکی شروع شده باشند.
دارای نشانه‌های ماندگاری باشد که در یک یا چند محدوده  زندگی، مشکل‌زا باشند.
در حال حاضر دارای نشانه‌های اختلال باشد.
درمان ADHD در بزرگسالان
روان درمانی
روان درمانی می‌تواند به فرد کمک کند تا اطلاعات بیشتری در مورد ADHD در بزرگسالان کسب کند و راهنمایی‌ها و روش‌هایی را برای مدیریت این اختلال به دست آورد. روان درمانگر می‌تواند به بیمار کمک کند تا او با استفاده از تقویم، دفترچه  یادداشت و سایر ابزارهای موجود، سازمان یافته‌تر از قبل عمل کند و نظم و ترتیب بیشتری به کارهایش بدهد. بزرگسالانی که دچار ADHD هستند غالباً احساس آشفتگی و بی‌نظمی می‌کنند. بنابراین، یادگیری مهارت‌های مدیریت زمان و روش‌های سازماندهی به کار و وظایف، می‌تواند به آن‌ها کمک کند که احساس شایستگی و مهارت بیشتری نمایند.
روان‌درمانی همچنین می‌تواند به بیماران کمک کند تا بر کمبود اعتماد به نفس، اضطراب و افسردگی خود غلبه کنند.
دارو درمانی
دارو درمانی که برای بزرگسالان مبتلا به ADHD مورد استفاده قرار می‌گیرد معمولاً مشابه دارودرمانی برای کودکان مبتلا به این اختلال است. داروهای محرکی نظیر اتوموکستین برای تنظیم انتقال دهنده‌های عصبی، دوپامین و نوراپینفرین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
داروهای ضد افسردگی مانند ونلافاکسین (که بر روی نوراپینفرین اثر می‌گذارد) و بوپروپیون (که بر روی دوپامین اثر می‌گذارد) گاهی اوقات موثرند.
ترجمه:  کلینیک الکترونیکی  روان‌یار
منبع
«Adult ADHD-Symptoms and Treatments», Kendra Van Wagner,

http://psychology.about.com

روشهای تقویت حافظه در سالمندان

فروردین ۸, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

 هریک از ما ممکن است چیزهایی را فراموش کنیم. هر چند همه سالمندان  دچار ضعف حافظه نمی شوند، اما به طور کلی با افزایش سن، احتمال فراموشکاری بیشتر است. این فراموشکاری بیشتر مربوط به وقایع متأخر است. در دیدارها ما چیزهایی را که مربوط به گذشته های دور است، خوب به خاطر می آوریم، اما اتفاقاتی را که اخیراً رخ داده، فراموش می کنیم. به طور مثال خاطرات دوران جوانی  را به یاد می آوریم، اما یادمان نمی آید که یک ساعت پیش که به خانه برگشتیم، کلید را کجا گذاشتیم. گاهی این فراموشکاری مشکلاتی برای ما یا خانواده مان ایجاد می کند. به عنوان مثال، پیغام مهمی را فراموش می کنیم یا یادمان می رود، قبض آب یا برق را پرداخت کنیم. حال ببینیم چگونه می توانیم مشکلات ناشی از فراموشکاری را کاهش دهیم؟
هیچگاه خودسرانه دارو مصرف نکنید. اما اگر دارویی توسط پزشک برای شما تجویز شده است، در مصرف درست و به موقع دارو دقت کنید. برای این که زمان مصرف یادتان نرود، از جعبه تقسیم دارو استفاده کنید.

تقویت حافظه

در درجه اول از سؤال کردن و گفتن این که «موضوعی را فراموش کرده اید» نترسید و خجالت نکشید. اگر نمی توانید مانند گذشته، چیزهایی را به یاد بیاورید، تقصیر شما نیست. بیایید به جای ناراحتی از این وضع، به راه هایی که حافظه شما را تقویت می کند  و یا مانع کم شدن حافظه می شود ، توجه کنید. در این جا ما به نمونه هایی از این راه ها اشاره می کنیم؛ البته خود شما هم ممکن است از راه های دیگر برای یادآوری بهتر مطالب استفاده کنید.

*چیزهایی را که همیشه از آن استفاده می کنید مثل عینک  یا کلید در یک جای مشخص بگذارید به عنوان مثال داخل یک کاسه بزرگ در اتاق نشیمن.

* هر روز به اخبار رادیو یا تلویزیون گوش دهید. سعی کنید هر روز یک مطلب جدید یاد بگیرید. کتاب یا روزنامه مطالعه کنید.

* در جمع دوستان یا خانواده، خاطرات گذشته را تعریف کنید. می توانید آلبوم عکس های قدیمی را برای یادآوری نام افراد و خاطرات گذشته نگاه کنید.

* خاطرات خود را بنویسید.

* بازی های فکری مثل شطرنج انجام دهید.

* با دوستانتان مشاعره کنید.

* جدول حل کنید.

* مطالبی را که ممکن است فراموش کنید، یادداشت نمایید. برای این کار یک تقویم جیبی بردارید. تمام تاریخ های مهم مثل روز تولد نوه تان، سالگردها، روزی که نوبت دکتر دارید، روز آخر مهلت پرداخت قبوض و … را در آن بنویسید. در انتهای تقویم، شماره تلفن های اقوام و دوستان را بنویسید. این تقویم را همیشه، حتی موقع خارج شدن از منزل همراه داشته باشید.

* یک دفترچه یادداشت در کنار تلفن بگذارید. هر بار که کسی تلفن می زند، اگر پیغامی دارد یا کاری از شما می خواهد، بلافاصله یادداشت کنید. این کار کمک می کند که پیام های تلفنی را فراموش نکنید.

* هیچ گاه خودسرانه دارو مصرف نکنید. اما اگر دارویی توسط پزشک برای شما تجویز شده است، در مصرف درست و به موقع دارو دقت کنید. برای این که زمان مصرف یادتان نرود، از جعبه تقسیم دارو استفاده کنید. این جعبه را می توانید از داروخانه محل تهیه کنید. هر روز صبح داروهایتان را داخل جعبه بیندازید. وقتی که به جعبه نگاه کنید، یادتان می آید کدام دارو را نخورده اید. همیشه جعبه را در جایی بگذارید که در معرض دید شما باشد ولی کودکان به آن دسترسی نداشته باشند.

* تغذیه مناسب  برای حفظ قدرت حافظه  لازم است. برای این کار قند، چربی و نمک کمی مصرف کنید، ولی مصرف میوه و سبزی های تازه را بیشتر کنید.

توجه

در موارد زیر لازم است به پزشک مراجعه کنید

- اگر اسامی افراد را دائماً فراموش می کنید.

- اگر فکر می کنید حافظه تان روزبه روز کمتر می شود.

- اگر فراموش کردن کارها باعث شده است که نتوانید به تنهایی کارهایتان را انجام دهید.

منبع : همشهری

تداخل دارویی در دوران سالمندی

فروردین ۸, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

افراد سالمند بیشترین درصد جمعیتی هستند که دارو مصرف می کنند و به دلیل ابتلا به ناراحتیهای مختلف و چندگانه ، از  داروهای گوناگون به طور همزمان استفاده می کنند .

این  افراد در مرحله متابولیسم داروها مشکل داشته و اغلب دچار تداخل عمل داروها بر یکدیگر می شوند که در برخی موارد نیز ممکن است موجب مسمومیت شود و یا اثرات سوء جانبی به دنبال داشته باشد . همچنین داروها بر روی جذب مواد مغذی و مصرف آنها توسط بدن تأثیر دارند که به اختصار در زیر به آنها اشاره می شود :

۱- داروهای ضدچربی خون ( Antihyperlipidemics ) :

برای پائین آوردن کلسترول خون تجویز می شوند . علاوه بر کاهش جذب چربیها از جذب ویتامین های محلول در چربی ، آهن و اسید فولیک نیز جلوگیری می کنند .

۲- ملین ها ( Laxatives ) :

علاوه بر اینکه از جذب ویتامین های محلول در چربی ( A,D,E,K ) جلوگیری میکنند ، باعث کاهش جذب سدیم ، پتاسیم و کلسیم شده و از حجم مایعات بدن نیز می کاهند .

۳ – آنتی اسیدها :

برای درمان ترشح بیش از حد اسیدمعده تجویز می شوند ، در صورتی که به صورت مستمر مورد مصرف قرار بگیرند ، باعث سوء جذب ویتامین B12 ، آهن و فسفر می شوند .

۴- داروهای مدر ( Diuretics ) :

موجب افزایش دفع پتاسیم و منیزیوم در ادرار و در نتیجه کاهش این مواد معدنی در خون می شوند .

۵ – داروهای ضد تشنج ( Anticonvulsants ) :

میزان اسید فولیک و ویتامین B12 را کاهش می دهند .

۶ – کورتیکو استروئیدها :

علاوه بر افزایش مصرف ویتامین D و دفع ادراری ویتامین C و روی ( Zinc ) ، موجب افزایش میزان مورد نیاز ویتامین B6 نیز می گردند .

با توجه به مطالب مطرح شده فوق این نکته مشخص می شود که رژیم غذایی افراد سالمند ، در صورت رعایت توصیه های کلی مربوط به این سنین و استفاده از مقادیر توصیه شده مواد مغذی ، قادر به حفظ سلامتی آنها خواهد بود .

توصیه های تغذیه ای برای سالمندان :

۱- یکی از اختلالات گوارشی دوره سالمندی ، یبوست است . بجای مصرف داروهای ملین ، مصرف میوه هایی مانند آلو ، گلابی ، زردآلو ، انواع پوره ، این میوه ها و غلات سبوس دار را در صورتی که مشکل نفخ ندارند در برنامه غذائی خود قرار دهند .

۲ – در صورتی که فرد سالمند دچار بی خوابی باشد ، باید از مصرف چای و قهوه قبل از خواب خودداری کند و ترجیحاً یک لیوان شیر جایگزین آن نماید .

۳ – مصرف انواع شیرینی و چربی ( از قبیل مارگارین ،‌کره ، گوشتهای پرچرب و فرآورده های لبنی پرچرب ) باید در حد اعتدال بوده و در صورت ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی ، دیابت و چاقی مصرف آنها محدود شود .

۴ – به منظور تحریک اشتها قبل از غذا ، بین ۳۰ دقیقه یا یک ساعت پیاده روی ملایم توصیه می شود .

۵ – در صورتی که فرد سالمند دچار ناراحتی های دهان و دندان باشد . باید غذای مصرفی بصورت پوره یا خردشده و یا سوپ تهیه گردد .

۶ – مصرف غذاهای سرخ شده ، پرنمک یا سسهای سنگین برای سالاد توصیه نمی شود .

۷ – هنگام مصرف داروهای تجویز شده ، اثر تداخلی آنها با مواد مغذی در نظر گرفته شود که این امر نیاز به مشورت با متخصصان تغذیه دارد .

بانک اطلاعات پزشکی پاراسات

مراقبت های دوران سالمندی

فروردین ۸, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مراقبت از سالمندان, روی خط خبرگزاری ها

سالمندی دوران پختگی ،ورزیدگی و زمان احساس بی نیازی است و فرصت سیر به سوی کمال و رسیدگی به خویشتن. سالمندان ،باور ارزش های وجودی خانواده و جامعه هستند. در فرهنگ اسلامی و ایرانی ،«پیری» نه بعنوان یک کلمه ناخوشایند ،بلکه بصورت «کمال،حکمت،خردمندی و فرزانگی » تلقی می شود. از این رو می تواند بعنوان مرحله ای موثر و گرانقدر در زندگی به حساب آید.

این واقعیت را نیز باید پذیرفت ،اغلب سخن از سالمندی مترادف با ضعف و سستی تلقی می شود.،که ناشی از محدودیت انسان در جنبه های فیزیکی می باشد. با شناخت سیرتکاملی و علل پیری می توان تاحدی از ناتوانی ها پیشگیری نمود و در نهایت «قدرت فکری» سالمند را با «توان جسمی» وی همراه نمود.

همانطور که میدانید ،افزایش طول عمر انسان ها و اضافه شدن جمعیت سالمندان یکی از دستاوردهای قرن ۲۱ بوده و سالخوردگی جمعیت پدیده ای است که برخی جوامع بشری با آن روبرو شده و یا خواهند شد. براساس نظریات WHO این پدیده ناشی از بهبود شرایط بهداشتی است که  منجر به  پیشگیری از بیماری ها و در نهایت افزایش امید به زندگی شده است .

بنابراین سالخوردگی جمعیت در واقع یک موفقیت بهداشتی است که در صورت عدم برنامه ریزی مناسب ، به یک چالش بزرگ تبدیل خواهد شد.

بر اساس منابع علمی جمعیتی ، زمانی که ۸% جمعیت را افراد ۶۵ سال و بالاتر و یا ۱۲% جمعیت را افراد ۶۰ سال و بالاتر تشکیل دهند، پدیده سالمندی استقرار می یابد. این روند تغییرات جمعیت سالمندان در ایران نیز سیر صعودی طی می کند بطوریکه پیش بینی می شود تا سال ۱۴۲۹جمعیت سالمندان کشور به ۶۲/۲۴% برسد.

از آنجائیکه با افزایش جمعیت سالخورده ،شیوع بیماری های مزمن نیز افزایش می یابد،در اکثر کشورهای توسعه یافته،سیستم درمانی برای درمان بیماری ها از مداخله های پیشگیری و نظارت درمانی استفاده می کنند که دارای ابعاد سه گانه «پزشک،بیمار و محیط» می باشد

اقدامات پیشگیرانه در سالمندان بر اساس زمان مداخله به سه سطح تقسیم می گردد:

۱- پیشگیری اولیه  :    مشتمل بر اقدامات مثبتی است که سبک ناسالم زندگی را تغییر داده و مانع حضور عوامل خطر ساز می شود. این سیاست شامل کاربرد توصیه های معمول در زمینه «تغذیه،ورزش،مصرف دخانیات و الکل و مواد مخدر» می باشد. همچنین مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه از دهان و دندان و ایمن سازی را برای پرهیز از ابتلا به بیماری های عفونی  شامل می شود. (مانند آموزش ، مشاوره ، واکسیناسیون )

۲- پیشگیری ثانویه  : بسیاری از سالمندان دارای بیماری خفیف یا عوامل خطر قابل شناخت بیماری مزمن یا ناتوانی زودرس می باشند. در این نوع پیشگیری با شناسایی عوامل خطر و غربالگری و تشخیص و درمان زودهنگام  بیماری ها  ، عوامل خطر را سریع تشخیص داده و برای آن ها اقدامات مناسب و خاص انجام می گیرد. این اقدامات زودهنگام بر مرگ و ناتوانی تاثیر می گذارد و مانع پیشروی بیماری می گردد.

۳- پیشگیری ثالثیه  :  بسیاری از سالمندان دارای یک بیماری مزمن می باشند. در این سطح پیشگیری ،هدف حفظ عملکرد جسمی،روانی و اجتماعی سالمند تا بیشترین زمان ممکن و با کیفیت مناسب است. این سیاست شامل جلوگیری از وقوع مجدد حمله حاد بیماری با کمک دارو یا تغییرات سبک زندگی و کمک های توانبخشی است.  ( توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی سالمند )

مراقبت ها و پیشگیری ها :

اگرچه تغییرات ناشی از پیری اجتناب پذیر است اما نمی توان از بسیاری از آنها تا حدودی پیشگیری نمود یا وقوع آن را به تعویق انداخت بدین جهت لازم است سالمندان را به رعایت موارد ذیل تشویق نمائید :

۱- انجام برنامه های ورزشی منظم به ویژه پیاده روی واستفاده از کفش های پاشنه کوتاه ، با کف غیر لغزنده

۲- رژیم غذایی مناسب ( کم نمک و کم چربی ) و خوردن غذا در وعده های زیاد و حجم کم

۳- مصرف کافی مایعات (حراقل ۸-۶ لیوان در روز )

۴-  استفاده از عینک آفتابی در مقابل نور خورشید

۵- کنترل منظم وزن وفشارخون

۶- عدم استعمال دخانیات

۷- داشتن دوره های کوتاه استراحت در فعالیتهای طولانی

۸- رعایت بهداشت دهان و استفاده از ورقه های نازک

۹- عدم تغییر ناگهانی محل تاریک به روشن و بر عکس

۱۰- ماساژ نواحی تحت فشار

۱۱- تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده به آهستگی

۱۲- داشتن الگوی خواب منظم

۱۳- استفاده از مرطوب کننده و ضد آفتاب

از آنجائیکه رعایت اصول تغذیه صحیح در دوران سالمندی تاثیر به سزایی در روند سالم پیر شدن دارد .

به چند مورد از توصیه های تغذیه ای دوران سالمندی اشاره می شود . پژوهشها نشان داده است .

سالمندانی که عمر بیشتری می کنند دارای خصوصیات زیر هستند :

- هر روز به طور مرتب صبحانه می خورند .

- در هر وعده حجم غذایی کافی مصرف می کنند .

- نوسانات وزنشان کمتراست (همواره وزن مطلوب دارند ) .

- میوه و سبزی در برنامه غذایی روزانه آنها وجود دارد .

- چربی و مواد غذایی کمتری مصرف می کنند .

- از مصرف نمک و مواد غذایی شور به مقدار زیاد خودداری می کنند .

برنامه غذایی دوران سالمندی شامل طیف متنوعی از مواد غذایی است . به گونه ای که بتواند حدود ۳۰ درصد کالری را از چربی ها ، ۱۵ درصد از پروتئینها ، ۵۵ درصد از کربوهیدراتها (عمدتا کربوهیدراتها مرکب ) تأمین کند . به علاوه توصیه می شود چربیهای غیر اشباع ترجیحا از منابع گیاهی تامین شود

امیداست بااجرای موفق  به تشخیص زودرس بیماری ها در سالمندان به ظاهر سالم باشیم وباکنترل ودرمان بیماریها درمراحل ابتدایی ازایجادناتوانی درپیری پیشگیری نموده وسالمندان رابانهایت قدرت فکری وتوان جسمی ایده ال حفظ نماییم .

دکتر ماندانا یساری MD-MPH – کارشناس برنامه سالمندان – معاونت بهداشتی  مازندران

فرحت گلیجانی مقدم کارشناس ارشدبهداشت خانواده مرکز بهداشت

بانک اطلاعات پزشکی پاراسات

« Previous PageNext Page »